Uçuş gecikme ve iptal tazminatı: hakların neler?

Hangi kural uçuşuma uygulanır?

• SHY-YOLCU (Türkiye): Türk havayolu şirketlerinin Türkiye'deki havalimanlarına ve havalimanlarından, yabancı havayolu şirketlerinin ise Türkiye'deki havalimanlarından yaptığı tarifeli ve tarifesiz uçuşlar (SHY-YOLCU Madde 2).
• AB 261/2004: AB üye ülkesindeki bir havalimanından kalkan uçuşlar; AB dışından AB'ye gelen uçuşlarda ise uçuşu gerçekleştiren havayolu bir AB (Topluluk) taşıyıcısıysa (261/2004 Madde 3).
• Her iki kuralda da onaylı rezervasyon ve zamanında check-in (belirtilmemişse kalkıştan en geç 45 dakika önce) şartı vardır.

SHY-YOLCU tazminat tutarları (Madde 8)

• İç hat uçuşlar: 100 Avro
• Dış hat, 1500 km veya daha kısa: 250 Avro
• Dış hat, 1500–3500 km arası: 400 Avro
• Dış hat, 3500 km'den uzun: 600 Avro
• Türk lirası karşılığı, tazminatın ödendiği güne ait TCMB döviz satış kuru esas alınarak hesaplanır. Alternatif uçuşla varış gecikmesi belirli süreleri (2/3/4 saat) aşmazsa havayolu tazminatı %50 düşürebilir.

AB 261/2004 tazminat tutarları (Madde 7)

• 1500 km veya daha kısa uçuşlar: 250 Avro
• AB içi 1500 km'den uzun uçuşlar ve diğer 1500–3500 km arası uçuşlar: 400 Avro
• Diğer tüm uçuşlar: 600 Avro

Gecikmede tazminat ne zaman doğar?

• SHY-YOLCU: Uçuş teknik veya operasyonel nedenlerle tehir edilir ve son varış yerine 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşırsan, havayolu tazminat (Madde 8) ve iade/güzergâh değişikliği (Madde 9) yükümlülüklerini yerine getirir (Madde 7/3, 2024 değişikliği).
• AB: Avrupa Birliği'nin Your Europe sayfasına göre son varış yerine 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşan yolcu, gecikme olağanüstü hallerden kaynaklanmadıkça tazminata hak kazanır.
• Gecikme süresine ve mesafeye göre, beklerken ikram, gerekirse konaklama ve havalimanı-otel ulaşımı ücretsiz sağlanır (SHY-YOLCU Madde 10, 261/2004 Madde 9).

İptal ve uçağa alınmama

• İptalden en az iki hafta önce haberdar edilmediysen, belirtilen istisnalar dışında tazminat hakkın doğar (SHY-YOLCU Madde 6, 261/2004 Madde 5). İptalden ne zaman haberdar edildiğini ispat yükü havayolundadır.
• İptal veya uçağa alınmamada bilet ücretinin iadesi ya da güzergâh değişikliği arasında seçim hakkın vardır (SHY-YOLCU Madde 9, 261/2004 Madde 8).
• Havayolu, tüm önlemleri almasına rağmen iptalin olağanüstü hallerden (ör. uçuşa uygun olmayan hava şartları, güvenlik riskleri, grev) kaynaklandığını kanıtlarsa tazminat ödemekle yükümlü değildir.

Nasıl başvurulur?

1. Önce uçuşu gerçekleştiren havayolu şirketine yazılı başvur; SHGM'ye göre başvurular öncelikle şikâyete muhatap havayoluna yapılır.
2. Sonuç alamazsan Türkiye'deki uçuşlar için SHGM'nin başvuru sistemi (kdmerp.shgm.gov.tr) üzerinden başvurabilirsin.
3. AB kapsamındaki uçuşlarda, ilgili AB ülkesinin bu Tüzüğü uygulamakla görevli ulusal kurumuna şikâyette bulunabilirsin (261/2004 Madde 16).
4. Biniş kartı, bilet/rezervasyon, gecikme veya iptal bildirimi ve masraf fişlerini sakla.

Kapsam dışında kalanlar

SHGM'ye göre yolcunun kendi isteğiyle yaptığı bilet iptal/değişiklikleri, biletleme hataları, ücret iadeleri ve bagaj şikâyetleri SHY-YOLCU kapsamında değerlendirilmez.

Bu sayfa genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Güncel ve bağlayıcı metin için aşağıdaki resmi kaynakları esas al.

Resmi kaynaklar

• SHGM – Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU)
• SHGM – Yolcu Hakları ve başvuru usul ve esasları
• EUR-Lex – Regulation (EC) No 261/2004
• Your Europe (European Union) – Air passenger rights